Znowu bieżące wydarzenia wpływają na treści publikowane na blogu. Tym razem są to informacje o pomysłach wydłużenia wieku emerytalnego i całej otoczki z tym związanej. Czy będąc tak młodym warto sobie zawracać tym głowę? Tak, bo planowanie przyszłości zaczyna się już teraz i trzeba takie zmiany uwzględnić np. w indywidualnym planie emerytalnym, planach zawodowych itp. A to co wynika z „gorących newsów” nie napawa optymizmem.
To co napiszę poniżej jest całkowicie subiektywne. Wiem, że powinienem to porównywać do innych krajów, danych statystycznych itp. Niestety to nie odda tego, co chcę powiedzieć. Ja przedstawię tylko kilka faktów i pewne działania, które są wskazane przy takim stanie rzeczy. I oczywiście, swoja opinię na ten temat.
Przykładem jest Polak, mężczyzna, który zastanawia się, jak pokierować swoim życiem. Jest to typowy przedstawiciel wykształconej części społeczeństwa, tj. ma wyższe wykształcenie i satysfakcjonująco go pracę i otrzymuje za nią godziwe1 wynagrodzenie. Teraz zakładamy, że wejdą zmiany w przepisach i faktycznie ten mężczyzna będzie pracował do 67 lat i nie skorzysta z prawa do wcześniejszej emerytury. Ma problemy zdrowotne, ale nie są to poważne choroby, a takie, z którymi da się żyć i pracować. Obecnie składka emerytalna wynosi 37% wynagrodzenia brutto (pracownik płaci 18,7%). Zatem przez powiedzmy 40 lat pracy powinien ona nazbierać w przybliżeniu 880 tys. złotych2. Oczekiwana długość życia mężczyzny w Polsce wynosi… 71,18 lat (za Wikipedią). Czyli przez 4 lata mamy do dyspozycji ok. 18 tys. złotych miesięcznie. I tu już widać absurd wyniku. Fakt, trzeba założyć, że taki mężczyzna może dożyć np. do 80 lat. Ale to wciąż daje nam prawie 5,7 tys. Nawet jeśli odejmie się od tego podatki3 to jest to przyzwoita suma4. A co dostanie emeryt? Może połowę tej drugiej składki. W imię czego?
A teraz z mojego punktu widzenia. Załóżmy, że faktycznie będę pracował do 67 a oczekiwana dł. życia się nie zmieni, ze względu na różne choroby itp. Będę miał tylko cztery lata aby nacieszyć się życiem. Jeśli bym dostawał 18 tys. i zdrowie pozwala, to zgoda można przez te 4 lata maksymalnie wykorzystać życie. Ale ja pier**** taka perspektywę. Dlatego już teraz myślę jak skumulować kapitał, żeby około 50tki mieć zabezpieczone te 20-25 lat i móc wyluzować. Szczególnie, że aspiruje do dość stresogennego zawodu.
Czy kobiety mają lepiej? Nie wiem, choć w ich przypadku oczekiwana dł. życia wynosi ok. 79 lat. Ale czy wyobrażacie sobie ponad sześćdziesięcioletnią nauczycielkę albo pielęgniarkę? Ja nie. Warto zauważyć, że nie każdy ma wysokie wynagrodzenie i nie każdy osiągnie takie kwoty jak podane w przykładzie. Zwykle będą to kwoty niższe, a koszty życia wcale nie będą miały tendencji malejącej.
Skąd ten pomysł? Wszystko przez finansowanie emerytur jednego pokolenia przez późniejsze pokolenie. Wydaje się pieniądze, które powinny być kumulowane na bieżące wydatki a potem te z naliczonymi odsetkami są pokrywane przez kolejnych, nowych uczestników systemu. Jeśli jest ich mniej a dodatkowo musza zapłacić odsetki to muszą wnieść nieproporcjonalnie więcej do systemu. Paranoja. Dlatego koleją rzeczą po wydłużeniu wieku emerytalnego będzie podniesienie składki emerytalnej . I jakby nie patrzeć w każdej opcji mogę spisać te pieniądze na straty.
Dlaczego Państwo nigdy nie pozwoli na indywidualne zarządzanie swoja emeryturą, tj. zobowiązuję się te pieniądze wpłacić na fundusz (zarządzany przez prywatną firmę inwestycyjną), ten zobowiązuje się nimi dobrze zarządzać i po pewnym okresie je wypłacić. Sam zarządzam i sam jestem za to odpowiedzialny. Prawda, ze proste? Tak się nie stanie bo zabraknie pieniędzy na obecne emerytury i system się załamie, a obecni emeryci zostaną bez pieniędzy. Dlatego taki scenariusz jest niemożliwy nawet jeśli będzie się ciągle o tym „krzyczało”.
- Powiedzmy 5000 zł brutto, co nie jest zbyt wielką kwotą biorąc pod uwagę koszty utrzymania itp., choć jest to kwota powyżej średniej, wiec nasz mężczyzna nie znajduje się w najgorszej sytuacji. [↩]
- Kwota wydaje się sporą sumą, ja założyłem, że fundusze emerytalne tylko zabezpieczą te pieniądze przed inflacją i nie wypracują zysku. Obliczenia mocno przybliżone. [↩]
- Niestety nigdzie nie mogę się doczytać, jaką stopą podatkową są obłożone świadczenia emerytalne. [↩]
- Może nie najwyższa, ale załóżmy, że wystarczy an godziwe życie. [↩]
Dokładnie, można podsumować umiesz liczyć, to licz na siebie
Perspektywa robienia ludzi z niżów demograficznych na tych z wyżów jest okrutna.
A perspektywa łożenia na wszelkiej maści imigrantów, często rodzin dwunastoosobowych jest jeszcze gorsza.
Moją alternatywą jest oddzielenie się od pierwszych dwóch filarów i skupieniu się wyłącznie ana trzecim
Zmieniając temat, który czasem próbuję wytłumaczyć moim rodzicom. Ile czasu młody człowiek musi poświęcić aby stać się właścicielem domu lub mieszkania ?
Powiedzmy, jeżeli zarabia na podlasiu średnie wynagrodzenie 2000 zł jako pracownik banku lub sprzedawca.
Średnie 60metrowe mieszkanie w Białymstoku kosztuje 270 tysięcy . No i jeżeli ten młody człowiek będzie odkładał tysiąc złoty miesięcznie, to stanie właścicielem za 22.5 lata
Nie mówiąc o samochodach, wczasach, chorobach i innych życiowych sprawach
Czy ktoś wie, gdzie można znaleźć ile pieniędzy co roku idzie na emerytury? Na stronie GUSu nie udało mi się tego znaleźć.
Czy „jednorazowy” buyout nie byłby dobrym rozwiązaniem? Znieść emerytury państwowe dla obecnych 25latków, dać możliwość zrezygnowania z emerytury wszystkim starszym i wykładanie tej kasy z budżetu (tylko w jakiej skali są te wydatki)? Pewnie, że wzrosną podatki, ale wolę płacić wyższy podatek niż >30% składki.
System jest zły ale pytanie co ja mogę z tym zrobić? Jak się sprytnie ulokować?
Przecież się tego wszystkiego nie zmieni, łatwiej jest wyjechać do innego państwa niż zmienić nasze.
Zaczynamy studia, nie wiem jak Ty Yigrashill ale domyślam się że też je zaczynasz i teraz mamy planować swoją przyszłość w chorym systemie? Jedyne co mi przychodzi do głowy to zaplanować ją tak aby być w pełni niezależnym od państwowego garnuszka i jakichś ochłapów które rzucą nam na starość. Pieniądze które idą na składki można od razu spisać na straty, tak jak by ich w ogóle nie było. Określić wiek w którym chcemy zacząć emeryture, w którym będziemy mieli już dość pracy – to dla mnie póki co niewykonalne bo nigdy nie pracowałem ;) – a następnie dążyć do tego aby samemu sobie wypłacać ‘emeryture’.
Co o tym sądzicie?
Zmienić się nie da, bo to by była rewolucja. A ludzie nie lubią rewolucji. Warto też zauważyć, ze taki system emerytalny działa w większości krajów rozwiniętych (tylko tam jest sprawniejszy, bo emerytura wystarcza na potrzeby ją otrzymujących).
Problemem jest to, żeby każdy zarządzał własnymi pieniędzmi. To jest właśnie absurdalne. Powinny być tylko coś w rodzaju III filara, tylko jeszcze inaczej. Ale wtedy zbraknie pieniędzy dla obecnych emerytów, Państwo będzie musiało się zadłużyć, co spowoduje wzrost kosztów i w konsekwencji i tak będziemy musieli za to zapłacić.
@marmon – to co mówisz jest jedynym wyjściem, tylko ja nie chcę spisywać kilkuset tysięcy może coś koło miliona na straty. Wcale nie mam ochoty oddawać ich Państwu. Wystarczy, ze i tak płacę podatki, a niedługo zacznę płacić ich więcej (nie tylko Belki, ale i dochodowy).
@Yigrashill – mieszkania to zupełnie inna bajka. Dlatego istnieje instytucja kredytu. A to, ze trzeba zarabiać na nie więcej to tylko i wyłącznie konsekwencja Jałty. Ale na to nie ma wpływu.
Pingback: Rząd rządzi a podatnik płaci… « Viix Trader Chronicles
Pingback: Podsumowanie 2009 #2 « Viix Trader Chronicles